Voor vaktechnische ontwikkeling van operatie- en onderhoudsmedewerkers hanteert Shell in Pernis (SNR en SNC) en Moerdijk (SNC) zogeheten 'Functiepatronen' (FuPa). Via FuPa kunnen de medewerkers promotie maken binnen een vakgebied en 'vakvolwassenheid' bereiken. Het opleidingendeel van dit systeem kreeg in 2006 een heel andere opzet. De opleidingen zijn nu meer competentiegericht en verdeeld over circa 180 modules. Shell loopt hiermee vooruit op de Wet Educatie Beroepsonderwijs die in 2008 zal worden ingevoerd.
"We waren toe aan een revisie", zegt Kees van der Spaan, Learning & Development adviseur van Shell Nederland Chemie. "De oude FuPa-opleidingen kenden zestig tot zeventig procent overlap met reguliere, externe opleidingen. Vervelend voor de leerlingen - die kregen nog eens hetzelfde voorgeschoteld - en niet handig voor ons." De nieuwe FuPa-opleidingen zijn opgebouwd uit modules. Er zijn generieke modules met onderwerpen die voor elke afdeling relevant zijn, bijvoorbeeld veiligheid, milieu, pompen en wachtcyclus. En er zijn afdelingsspecifieke modules die de fabriek behandelen waar de deelnemer werkzaam is.
"Nu sluit FuPa beter aan bij de wensen en behoeften van de operationele afdelingen", vertelt Peter van Diepen, manager Filling & Dispatch SNC. "Bovendien willen we de kennis en ervaring behouden van de 'oude garde', waarvan de komende vijf jaar zo'n dertig procent met pensioen gaat. In de nieuwe FuPa is alle praktijkkennis ingebed in training en opleidingen, een garantie dat alle oude kennis goed wordt overdragen." Naast de diverse Shell-professionals die bij het opstellen van de modules betrokken waren - praktijkinstructeurs, HSEQ-mensen en natuurlijk de 'oude rotten' - werkte Shell samen met onderwijskundigen en mensen met ervaring in de procestechniek van de stichting Vapro-OVP.
Van der Spaan: "Heel belangrijk is ook dat we over de afgelopen twee jaar per afdeling de leerpunten hebben gehaald uit incidenten die zijn voorgevallen. We hebben daarmee een enorme slag geslagen. Voor de module veiligheid zijn al zo'n 14.000 incidenten doorgenomen. Niet alleen uit Pernis en Moerdijk, maar ook uit de Botlek, Amerika, Engeland. We nemen alle best practices op en dat zullen we blijven doen om het te onderhouden."
Prettige bijkomstigheid
Het actualiseren van de opleidingen startte begin 2005. Het laagste van de twee niveaus, waarmee nieuwe medewerkers beginnen binnen FuPa, was eind 2005 grotendeels klaar. Begin 2006 was niveau twee gereed en stelde Shell het volgen van de nieuwe FuPa verplicht. Vanwege het sterke praktijk- en competentiegerichte karakter binnen de eigen baan moeten medewerkers die naar een andere fabriek verhuizen wel opnieuw in de studieboeken duiken. Van Diepen beschouwt dat als 'een prettige bijkomstigheid'. "Voor mensen die binnen hun afdeling zijn doorgegroeid naar vakvolwassenheid en worden overgeplaatst beschikken we nu over de leermodules. Door het competentiegericht leren kan hij of zij snel de verschillen achterhalen en nagaan welke kennis hij of zij nog moet opdoen."
Van der Spaan noemt het 'interessant' dat het theoretische vak procestechniek, vaak hét struikelblok van de oude FuPa, niet meer bij alle afdelingen essentieel is om door te groeien. "Operators in de jobgroepen 11-10 worden daardoor geprikkeld opnieuw te gaan leren en competenties te verwerven. We hebben het over een kwart van de huidige honderdveertig deelnemers."
Het 'nieuwe leren' binnen FuPa verloopt heel anders en jonge operators die nu binnenkomen, met een Vapro-B/C of MTS-niveau, hebben een bredere theoretische achtergrond. "Mensen die snel en heel anders leren dan degenen die we 25 jaar geleden van de bedrijfsschool kregen. Daardoor zijn ze eerder inzetbaar in het werk. Normaliter was iemand vakvolwassen na acht tot negen jaar werkervaring. Ik verwacht dat ze met de nieuwe FuPa dat niveau veel sneller zullen bereiken", aldus Van Diepen.

SNR en SNC voerden in 2006 twee grote campagnes via kranten en www.shell.nl voor het aantrekken van nieuwe procesoperators. Zo'n 93 nieuwe operators en 14 onderhoudsmensen (schoolverlaters en meer ervaren mensen) gingen aan de slag. Kandidaten kunnen sinds afgelopen jaar alleen nog solliciteren via standaardformulieren op de website. Dat heeft onder meer geleid tot een 'portefeuille' gevuld met cv's van goede operators.
In 2007 start een campagne om de behoefte aan onderhoudstechnici te kunnen dekken.
Om de video te kunnen bekijken heeft u de Adobe Flash-plugin nodig. Download de Flash-plugin.