'Veilig werken vraagt om individuele benadering'

Shell en veiligheid worden vaak in één adem genoemd. "Shell is streng in het hanteren van veiligheidsregels", benadrukt Rob Heezius. "Zeker als het gaat om regels die voortkomen uit de arbowet." In de praktijk blijkt het veiligheidsbeleid vaak op gespannen voet te staan met de veiligheidscriteria die de bouwsector hanteert. De veiligheidsprestatie van de bouwwereld is vijftig of meer ongevallen per miljoen gewerkte uren. Voor Shell is deze prestatie niet acceptabel. Zij wil het aantal ongevallen sterk beperken en heeft met de aannemer afgesproken om te streven naar nul ongevallen." Vorig jaar lukte dat nog niet helemaal: op de bouwplaats werden vier recordable cases (incidenten) genoteerd, waarvan twee met verzuim. "In de olie-industrie is het volkomen vanzelfsprekend dat men zich houdt aan de arboregels. Daar is veiligheid nooit stof voor discussie."

Veiliger, prettiger en sneller Het blijkt in de praktijk niet altijd eenvoudig om werknemers in de bouw ervan te doordringen dat zij voor hun eigen bestwil veilig en volgens de arboregels moeten werken, zegt Heezius. "De veiligheidscultuur in de bouw in Nederland is traditioneel verschillend dan die bij Shell. Voor ons geldt al lang dat een veilige organisatie een efficiënte organisatie is." Het is er Shell veel aan gelegen om aannemers tijdens de bouw van het Amsterdamse NTC aan te moedigen zich strikt aan de veiligheidsregels te houden, zegt Heezius. "Daarvoor hanteren we een sterk op het individu gericht veiligheidsbeleid. Want de mens zelf bepaalt uiteindelijk of er veiliger wordt gewerkt of niet."
Naast zogenoemde toolboxmeetings worden frequent voorlichtingsbijeenkomsten gehouden. "Tijdens die bijeenkomsten maken we mensen duidelijk wat de concrete gevaren zijn als voorschriften worden genegeerd. En we maken ook duidelijk dat veilig werken bijdraagt aan prettiger en sneller werken."

Geen politieagent Shell hanteert de eisen zoals de wetgever die aan veiligheid stelt. Niet meer, niet minder, verduidelijkt Heezius."Op het niet naleven van de regels staan sancties, maar Shell wil uitdrukkelijk geen politieagent zijn. Wat we veel liever doen als stimulans tot het verbeteren van het veiligheidsbewustzijn, is mensen juist belonen als ze veilig werken. Bij de bouw van het NTC hanteren we bewust een beleid waarbij het aannemerspersoneel waardecheques krijgt uitgereikt als er volgens de regels wordt gewerkt."

Veiligheid op de bouwplaats wordt op diverse manieren onder de aandacht gebracht. "Dagelijks wordt daaraan heel veel tijd aan besteed. We maken veiligheidsrondjes, voeren controles uit en lopen wekelijks met de aannemer over de bouwplaats. Daarbij nemen we elke keer bepaalde veiligheidsthema's onder de loep." Daar blijft het niet bij. Op het terrein waar het NTC wordt gebouwd, is een veiligheidsinformatiecentrum ingericht dat werknemers van aannemers passeren als ze het bouwterrein opgaan. Elke week staan daar bepaalde veiligheidsonderwerpen centraal.
Heezius: "Een ideeënbus stimuleert hen mee te denken over veiligheid. Verder dient iedereen die betrokken is bij de bouw in het bezit te zijn van een VCA (Veiligheid, gezondheid en milieu Checklist Aannemers)-diploma. Veilig werken staat voorop, doe je dat niet en er vindt een ongeval plaats, dan kan dat enorm veel tijd en geld kosten en ellende veroorzaken."

Inmiddels is een studente van de Faculteit Psychologie van de Rijksuniversiteit Leiden op de bouwplaats haar afstudeerproject gestart, dat bijzonder is voor de bouwwereld en Shell. Zij zal vanuit de psychologische wetenschap de veiligheidsmaatregelen gaan inventariseren. Op basis van interviews met betrokken Shell-medewerkers en aannemers zal haar scriptie ingaan op de vraag: welke veiligheidsmaatregelen werken nu wel en niet in de praktijk? In juni 2007 komt zij met haar verslag.